W STAROBUŁGARSKIEJ „KYSZTI”

Niepowtarzalny nastrój bielonych wapnem i wyłożonych barwnymi kilimami starych izb odnaleźć można jeszcze niekiedy w jakiejś podbałkańskiej wsi albo zagubionym wśród gór miasteczku, jak Bożenci lub Kałofer. Nam spotkanie z dawną Bułgarią udało się w Kopriwszticy, gdzie każdy ze starych domów stanowi swoiste muzeum. Wydaje się, że w tej niewielkiej mieścinie, w której kiedyś rodziły się idee bułgarskiego odrodzenia narodowego i w którym Ljuben Karawełow powołał do życia nieśmiertelne postacie „Bułgarów dawnych czasów”, zatrzymały się ponad sto lat temu wszystkie zegary. Takie właśnie wrażenie odnosimy wchodząc do któregokolwiek z ukrytych za wysokimi kamiennymi murami domów. Każdy z tych dwukondygnacyjnych budynków z nieodłącznym „czardakiem” (gankiem) i charakterystycznym płaskim dachem z kamiennych płyt jest inny, dzięki oryginalnemu zdobnictwu. Misterne rzeźby na słupach podtrzymujących dach, na galeryjkach czardaków, poręczach schodów i okiennicach, na sufitach mieszkalnych izb, rzeźby, wśród których dominuje symbol słońca, świadczą o niezwykłej wrażliwości na piękno mieszkańców tego odciętego od świata górami i lasami miasteczka.
Wystrój wnętrza starobułgarskiego domu niewiele ma wspólnego z europejskimi tradycjami w tym względzie. Centralnym punktem izby jest przeważnie kominek („oczag”) z wiszącym nad paleniskiem miedzianym kociołkiem. Umeblowanie stanowią niskie, stojące pod ścianami skrzynie-,.mindery”, które — pokryte wzorzystymi kilimami — pełnią rolę ław-tapczanów. Na środku niziutki okrągły stół i małe półksiężycowate taboreciki, na których siedzi się prawie w przyklęku. Większa część izby odgrodzona jest barierką, za którą na podwyższeniu znajduje się wyłożone dywanami i poduszkami miejsce do wypoczynku. Bardzo to wszystko orientalne i fascynujące niezwykłością. Na próżno jednak szukałyśmy tego oryginalnego stylu w nowoczesnym mieszkaniu naszych gospodarzy, których wymagania estetyczne daleko odbiegły od starobułgarskiej tradycji. Na szczęście nie odeszła od niej prawie zupełnie współczesna kuchnia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *